شاید برای شما هم پیش آمده باشد که روتین پوستتان را کامل انجام دهید، مرطوبکننده بزنید، ضد آفتاب را اضافه کنید و درست زمانی که فکر میکنید همهچیز تمام شده، با چند حرکت دست روی صورت ببینید محصول به شکل تکههای ریز یا رشتههای سفید جمع میشود. این همان اتفاقی است که معمولا با اسمهای پیل شدن، گلوله شدن یا ماسیدن کرم روی پوست شناخته میشود.
نکته مهم اینجاست که پیل شدن همیشه به معنی بد بودن کرم یا خشک بودن پوست نیست. گاهی خود فرمول محصول، گاهی ترکیب چند محصول روی هم و خیلی وقتها حتی روشی که با دست کرم را روی صورت پخش میکنیم، عامل اصلی است. برای حل کردن این مشکل هم قبل از اینکه کل روتینتان را عوض کنید، باید بفهمید دقیقا کدام مرحله باعث ایجاد این گلولهها شده است.
پیل شدن کرم یعنی چه؟
این اتفاق معمولا خیلی آشناست که دستتان را روی صورت میکشید و ناگهان تکههایی شبیه پاککن روی پوست ظاهر میشوند. ممکن است ابتدا تصور کنید پوستتان پوسته پوسته شده است، اما وقتی این ذرات فقط بعد از زدن یک محصول مشخص یا با مالش پوست ایجاد میشوند، احتمالا با پیل شدن کرم طرف هستید. به شرایطی که بخشی از محصول بهجای اینکه به شکل یک لایه یکنواخت روی پوست باقی بماند، مثل ذرات پاککن گلوله میشود، پیل شدن یا Pilling گفته میشود. در زبان روزمره، اصطلاحهای ماسیدن کرم، گلوله شدن کرم و پیل شدن اغلب برای همین مشکل استفاده میشوند؛ اگرچه ماسیدن گاهی برای مشکلات دیگری در آرایش هم به کار میرود.
علت گلوله شدن کرم روی پوست چیست؟
اگر بخواهیم این مشکل را از دید تجربه واقعی استفاده از محصولات پوستی نگاه کنیم، معمولا یک دلیل واحد وجود ندارد. خیلی وقتها محصولی که بهتنهایی کاملا خوب روی پوست مینشیند، وقتی روی یک سرم یا مرطوبکننده خاص استفاده میشود شروع به گلوله شدن میکند. در ادامه مهمترین دلایل بروز این اتفاق را بررسی میکنیم:
1. محصولات زیادی را روی هم استفاده کردهاید
روتینهای چندمرحلهای معمولا فقط روی کاغذ جذاب هستند؛ تونر،سرم، آبرسان، مرطوبکننده، ضد آفتاب و بعد هم پرایمر. اما پوست فضای محدودی برای نگه داشتن لایههای مختلف دارد. هرچه تعداد محصولات بیشتر شود، احتمال اینکه یکی از لایهها هنوز روی سطح پوست باقی مانده باشد و هنگام زدن محصول بعدی از روی پوست بلند شود، بیشتر میشود. اگر هر روز با پیل شدن مواجه هستید، قبل از خرید محصول جدید، یک بار روتین پوستی خودتان را ساده کنید. گاهی حذف تنها یک سرم یا استفاده از یک مرطوبکننده سبکتر تمام مشکل را حل میکند.
2. مقدار بعضی محصولات بیشتر از نیاز پوست است
در مورد بسیاری از محصولات مراقبتی، «مقدار بیشتر» لزوما به معنی «نتیجه بهتر» نیست. اگر یک لایه ضخیم از آبرسان یا مرطوبکننده روی پوست باقی بماند و سپس ضد آفتاب یا آرایش روی آن قرار بگیرد، هنگام حرکت دست لایههای زیرین میتوانند به هم بچسبند و گلوله شوند.
3. قبل از نشستن لایه قبلی، محصول بعدی را زدهاید
صبحهایی که عجله دارید این اتفاق بیشتر خودش را نشان میدهد؛ سرم هنوز کاملا خیس است، مرطوبکننده روی آن میآید و چند ثانیه بعد هم ضد آفتاب. نتیجه ممکن است یک سطح بسیار لغزنده باشد که با اولین مالش شروع به جمع شدن میکند. البته لازم نیست بین هر مرحله دقیقا پنج یا ده دقیقه منتظر بمانید. زمان جادویی و ثابتی برای همه محصولات وجود ندارد. یک معیار کاربردیتر این است که ببینید چه وقت لایه قبلی دیگر خیلی خیس، لیز یا چسبناک نیست؟ دقیقا همانموقع زمان مناسبی برای اضافه کردن محصول بعدی است. گاهی برای یک سرم سبک کمتر از یک دقیقه کافی است و یک مرطوبکننده غلیظ ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
4. کرم را بیش از حد روی پوست میمالید
این یکی از دلایلی است که معمولا کمتر به آن توجه میکنیم. وقتی محصول را چند بار با فشار و حرکات رفتوبرگشتی روی پوست میکشیم، اصطکاک میتواند لایه تشکیلشده روی پوست را حرکت دهد و آن را به شکل تودههای کوچک جمع کند. در چنین شرایطی هرچه بیشتر تلاش کنید گلولهها را با دست محو کنید، معمولا تعدادشان بیشتر میشود! بهخصوص هنگام زدن لایههای پایانی مثل ضد آفتاب، بهتر است محصول را ابتدا در چند نقطه صورت قرار دهید، بهآرامی پخش کنید و بعد از یکنواخت شدن آن، دیگر مرتب روی همان قسمت دست نکشید.


5. فرمول دو محصول کنار هم خوب کار نمیکند
گاهی هیچ اشتباهی در روش استفاده نکردهاید، فقط دو محصول واقعا کنار هم رفتار خوبی ندارند. بعضی کرمها، ژلها، ضد آفتابها و پرایمرها برای ایجاد بافت، غلظت یا یک لایه محافظ از پلیمرها، سیلیکونها و مواد تشکیلدهنده فیلم استفاده میکنند. اگر لایهای که یک محصول ایجاد کرده هنگام قرار گرفتن محصول بعدی روی آن دوباره خیس شود یا با اصطکاک حرکت کند، احتمال جمع شدن آن بیشتر میشود. دیدن دایمتیکون یا سیلیکون در لیست ترکیبات به این معنی نیست که محصول حتما پیل میشود.پیل شدن نتیجه کل فرمول و تعامل آن با پوست و سایر محصولات است و حضور یک ماده بهتنهایی سبب پیل شدن کرم روی صورت نمیشود.
6. ترتیب محصولات برای روتین شما مناسب نیست
قانون ساده «از بافت سبک به سنگین» برای بسیاری از روتینها نقطه شروع خوبی است. برای مثال:
سرم سبک > مرطوبکننده > ضد آفتاب > آرایش
اگر یک محصول بسیار چرب یا سنگین را زیر یک سرم یا ضد آفتاب با بافت متفاوت قرار دهید، ممکن است لایهها سختتر روی هم بنشینند. با این حال، ترتیب بافتها هم قانون صددرصد نیست. اگر دو محصول خاص با هم پیل میشوند، حتی رعایت کامل ترتیب هم ممکن است مشکل را حل نکند.
7. پوست خشک یا کمآب است
اگر سطح پوست خیلی خشک و ناصاف باشد، محصول میتواند بهجای ایجاد یک لایه یکنواخت در قسمتهای مختلف تجمع پیدا کند. در چنین حالتی راهحل این نیست که هر بار قبل از آرایش لایههای بیشتری از آبرسان روی پوست بریزید؛ چون همین لایههای اضافه ممکن است مشکل را بیشتر کنند. بهتر است در طول روتین روزانه به رطوبت پوست رسیدگی شود و صبحها از یک مرطوبکننده متناسب با نوع پوست و بافت ضد آفتاب استفاده کنید.
8. محصول بهخوبی نگهداری نشده یا بافتش تغییر کرده است
اگر محصولی که قبلا بدون مشکل استفاده میکردید ناگهان تغییر بافت داده، بو یا رنگ آن عوض شده یا داخل بستهبندی دو فاز شده است، شرایط نگهداری و تاریخ مصرف آن را بررسی کنید. گرمای زیاد، ماندن طولانیمدت محصول یا پایان عمر مفید بعضی فرمولها میتواند باعث تغییر بافت شود. البته هر پیل شدنی به معنی فاسد شدن محصول نیست؛ این حالت فقط زمانی بیشتر مطرح میشود که رفتار خود محصول نسبت به قبل تغییر کرده باشد.
آیا نحوه زدن کرم واقعا در پیل شدن آن تاثیر دارد؟
جالب است که برای این موضوع یک مطالعه مستقیم وجود دارد:
در سال ۲۰۲۴ پژوهشی در مجله Skin Research and Technology روی ۵۲۸ زن ۲۰ تا ۴۹ ساله انجام شد و ارتباط وضعیت پوست، لایهگذاری محصولات و روش استفاده با پیل شدن بررسی شد. در این مطالعه، مالیدن محصولات به شکل خطی و دورانی بیشترین موارد پیل شدن را ایجاد کرد و افرادی که در بعضی شرایط دچار پیل شدن میشدند، تفاوتهایی در رطوبت، چربی، pH و بافت پوست داشتند. بنابراین این تصور ایجاد شد که ویژگیهای پوست و روش استفاده از محصولات، هر دو میتوانند در ایجاد پیل شدن نقش داشته باشند.
اما باید در نظر داشته باشید که این مطالعه روی تعداد محدودی از زنان در یک ملیت مشخص انجام شده و نمیتوان نتایج آن را به صورت قطعی به همه زنان از همه ملیتها تعمیم داد. با این حال، بهتر است روشهای مختلف کرم زدن را امتحان کنید تا روشی را پیدا کنید که با پیل شدن کرم مواجه نشوید.


چرا ضد آفتاب روی پوست پیل و ماسیده میشود؟
ضد آفتاب یکی از محصولاتی است که به احتمال زیاد بیشتر از بقیه با شکایت «گلوله شدن» روبهرو میشود؛ چون معمولا آخرین لایه مراقبت پوستی است و باید روی تمام محصولاتی که قبل از آن زدهاید بنشیند. در همان مطالعه سال ۲۰۲۴ نیز بیشترین موارد ثبتشده پیل شدن بعد از استفاده از ضد آفتاب مشاهده شد. پژوهشگران همچنین اشاره کردند که روش مالش محصول میتواند این مشکل را بیشتر کند. علتهای رایج شامل این موارد هستند:
- مرطوبکننده یا سرم هنوز روی پوست خیلی خیس است.
- تعداد محصولات زیر ضد آفتاب زیاد است.
- ضد آفتاب مدت زیادی روی پوست مالیده میشود.
- فرمول ضد آفتاب با یکی از محصولات زیر آن خوب کنار نمیآید.
- پوست بسیار خشک یا کمآب است.
- در یک مرحله مقدار زیادی ضد آفتاب روی نقطه کوچکی از پوست قرار گرفته است.
اگر ضد آفتاب پیل شد، مقدار آن را کم کنیم؟
این راهحل مناسبی نیست. کم کردن مقدار ضد آفتاب فقط برای اینکه ظاهر بهتری داشته باشد میتواند پوشش محافظتی را کاهش دهد. بهتر است ابتدا روتین زیر آن را ساده کنید و ضد آفتاب را روی سطحی که دیگر خیلی خیس یا لغزنده نیست بزنید. اگر مقدار لازم برایتان زیاد به نظر میرسد، میتوانید آن را در دو لایه نازک متوالی پخش کنید؛ به شرطی که لایه قبلی را با مالش شدید جابهجا نکنید.
اگر ضد آفتاب گلوله شود، هنوز از پوست محافظت میکند؟
این موضوع به شدت پیل شدن بستگی دارد. ضد آفتاب برای محافظت مناسب باید یک لایه نسبتا یکنواخت روی پوست ایجاد کند. اگر هنگام مالش مقدار زیادی از محصول به شکل گلوله از سطح پوست جدا شود، دیگر نمیتوان مطمئن بود که پوشش یکنواخت باقی مانده است. اگر فقط یکی دو ذره کوچک تشکیل شده، لازم نیست کل صورت را بشویید. اما اگر بخش قابل توجهی از ضد آفتاب جدا شده یا قسمتهایی از پوست کاملا بدون محصول ماندهاند، بهتر است آن بخش را دوباره بهطور یکنواخت پوشش دهید.
چرا کرم و سرم مراقبتی روی پوست گلوله میشوند؟
وقتی یک سرم یا مرطوبکننده حتی بدون ضد آفتاب و آرایش پیل میشود، معمولا چند احتمال بیشتر مطرح است:
- مقدار محصول زیاد است: مثلا یک ژل آبرسان سبک ممکن است با مقدار کم عالی باشد، اما وقتی چند برابر استفاده میشود روی سطح پوست لایه ضخیمی تشکیل دهد.
- محصول زیاد ماساژ داده میشود: بعضی فرمولها بعد از اینکه شروع به خشک شدن میکنند، دیگر تحمل مالش مداوم را ندارند.
- فرمول محصول روی پوست شما خوب نمینشیند: همان محصول ممکن است روی پوست فرد دیگری هیچ مشکلی نداشته باشد.
اگر کرم بهتنهایی پیل میشود، یک بار مقدار کمتری از آن را روی پوست تمیز امتحان کنید. اگر باز هم با چند حرکت ساده گلوله شد، احتمالا تغییر محصول سادهتر از تلاش برای اصلاح کل روتین است.
علت پیل شدن آرایش چیست؟
وقتی روی ضد آفتاب و روتین پوستی آرایش میکنیم، یک لایه دیگر به این مجموعه اضافه میشود. اینجاست که یک اشتباه معمول اتفاق میافتد: فرد احساس میکند کرم پودر خوب پخش نمیشود، پس با براش بیشتر و بیشتر روی پوست کار میکند؛ در حالی که همین اصطکاک میتواند لایههای زیرین را بلند کند. در این موارد میتوانید برای کاهش لایهها از ضدآفتاب های کرم پودری کمک بگیرید که 2 محصول را در یک محصول قرار دادهاند و هم کار محافظت از پوست در برابر اشعههای مضر خورشید را انجام میدهند و هم کار یکدست کردن پوست صورت.
دلایل رایج پیل شدن آرایش عبارتند از:
- لایههای زیاد زیر کرم پودر
- ضد آفتابی که هنوز روی پوست تثبیت نشده
- مقدار زیاد پرایمر
- مالش زیاد براش یا دست
- ناسازگاری بافت پرایمر و کرم پودر
- استفاده از چند محصول سنگین روی هم
در چنین شرایطی بیوتی بلندر یا اسفنج مرطوب با حرکات ضربهای گاهی بهتر از کشیدن مداوم براش روی پوست عمل میکند، چون لایههای زیرین کمتر جابهجا میشوند.
از کجا بفهمیم کدام محصول باعث پیل شدن میشود؟
اگر شش محصول را روی هم زدهاید، پیدا کردن مقصر از روی حدس تقریبا غیرممکن است. یک روش ساده این است که روتین را چند روز به حداقل برسانید و محصولات را یکییکی برگردانید. برای مثال اگر مشکل هنگام ضد آفتاب ایجاد میشود:
- یک روز ضد آفتاب را روی پوست تمیز و خشک امتحان کنید.
- روز بعد مرطوبکننده همیشگی را زیر آن بزنید.
- در مرحله بعد سرم را اضافه کنید.
اگر ضد آفتاب بهتنهایی خوب است اما بلافاصله بعد از اضافه شدن یک سرم پیل میشود، به احتمال زیاد تعامل این دو محصول یا تعداد لایهها عامل اصلی است. همین روش معمولا خیلی بیشتر از نگاه کردن به یک لیست طولانی از ترکیبات به پیدا کردن علت کمک میکند.
آیا پایه آب یا سیلیکون باعث پیل شدن آرایش میشود؟
احتمالا توصیه معروف «پرایمر پایهآب را با کرم پودر پایهآب استفاده کن و سیلیکون را با سیلیکون» را شنیدهاید. این قانون میتواند در بعضی ترکیبها مفید باشد، اما بیش از حد ساده شده است. محصولات آرایشی و مراقبتی معمولا امولسیونهای پیچیدهای هستند و اینکه آب اولین ماده فهرست ترکیبات است، لزوما همه رفتار محصول را توضیح نمیدهد. بنابراین اگر دو محصول با هم مشکل دارند، تست کردن آنها روی پوست معمولا بهتر از تصمیمگیری فقط بر اساس یک ماده داخل لیست ترکیبات است. اگر هر کدام بهتنهایی خوب هستند اما در کنار هم پیل میشوند، لازم نیست هیچکدام را دور بیندازید؛ میتوانید آنها را در روتینهای متفاوت استفاده کنید.


فرق پیل شدن، ماسیدن و کیکی شدن آرایش چیست؟
این سه اصطلاح در دنیای میکاپ گاهی به جای هم استفاده میشوند، اما دقیقا یک اتفاق نیستند. به جدول زیر دقت کنید:
| مشکل | ظاهر روی پوست | معمولا چه زمانی دیده میشود؟ |
|---|---|---|
| پیل یا گلوله شدن | تکهها و گلولههای کوچک محصول | هنگام مالش یا لایهگذاری محصولات |
| ماسیدن | تجمع یا جدا شدن محصول در قسمتهایی از صورت | هم در محصولات مراقبتی و هم آرایشی |
| کیکی شدن کرم پودر | آرایش ضخیم، خشک، ترکخورده یا نشسته داخل خطوط | معمولا مدتی بعد از آرایش یا در اثر لایههای زیاد |
- مثلا اگر هنگام پخش ضد آفتاب، تکههای کوچک سفید زیر انگشتتان جمع شوند، با پیل شدن روبهرو هستید.
- اما اگر کرم پودر بعد از چند ساعت روی بینی و اطراف دهان ضخیم، ترکخورده و پودری به نظر برسد، این حالت بیشتر کیکی شدن آرایش است.
کیکی شدن کرم پودر چه فرقی با پیل شدن آن دارد؟
کیکی شدن معمولا داستان دیگری دارد. در حالت کیکی، آرایش به شکل گلولههای کوچک از پوست جدا نمیشود؛ بلکه ضخیم، خشک، پودری یا ترکخورده به نظر میرسد و ممکن است داخل خطوط پوست جمع شود. برای مثال:
- کرم پودر بیش از حد زدهاید.
- پوست قبل از آرایش بسیار خشک بوده است.
- پودر فیکس زیادی استفاده کردهاید.
- چربی پوست بعد از چند ساعت با آرایش ترکیب شده است.
ممکن است یک آرایش هم پیل شود و هم بعدا کیکی شود، اما راهحل این دو دقیقا یکی نیست.
چگونه از پیل و گلوله شدن کرم جلوگیری کنیم؟
قرار نیست برای جلوگیری از پیل شدن یک روتین کاملا جدید بخرید. معمولا چند تغییر کوچک نتیجه بهتری دارد:
| کاری که انجام دهید | چرا کمک میکند؟ |
|---|---|
| تعداد لایههای صبح را کمتر کنید | محصول کمتری روی سطح پوست باقی میماند |
| مقدار سرم و مرطوبکننده را کنترل کنید | از ایجاد لایه ضخیم جلوگیری میشود |
| بین محصولات کمی فاصله بدهید | لایه قبلی فرصت میکند روی پوست بنشیند |
| از مالش زیاد خودداری کنید | اصطکاک و جمع شدن فیلم محصول کمتر میشود |
| محصولات را یکییکی تست کنید | ترکیب ناسازگار راحتتر شناسایی میشود |
| پوست خشک را منظم مرطوب کنید | سطح پوست یکنواختتر میشود |
| آرایش را ضربهای پخش کنید | لایههای زیرین کمتر حرکت میکنند |
آیا لایهبرداری از پیل شدن کرم جلوگیری میکند؟
گاهی لایهبرداری میتواند کمک کننده باشد، اما همیشه نه:
- اگر چیزی که میبینید واقعا پوستههای خشک پوست صورت است، رسیدگی به خشکی و لایهبرداری مناسب میتواند سطح پوست را صافتر کند. البته باید دقت کنید که با زمان درست لایه برداری پوست آشنا باشید تا بیشتر به پوستتان آسیب نزنید.
- اما اگر محصول در اثر مالش به شکل گلوله درمیآید، اسکراب کردن بیشتر لزوما مشکل را حل نمیکند و حتی اگر پوست را تحریک کنید، ممکن است وضعیت بدتر شود.
قبل از لایهبرداری ابتدا تشخیص دهید چیزی که روی صورت میبینید پوست خشک است یا خود محصول. یک آزمایش ساده برای فهم این موضوع انجام دهید:
- محصول را روی قسمت کوچکی از پوست تمیز بزنید.
- چند دقیقه بعد بهآرامی روی آن دست بکشید.
- اگر همان گلولهها ظاهر شدند، احتمالا خود فرمول محصول در حال پیل شدن است.
وقتی کرم شروع به گلوله شدن کرد چه کنیم؟
اولین واکنش معمول این است که بیشتر روی پوست دست بکشیم تا تکهها ناپدید شوند؛ اما اغلب دقیقا نتیجه عکس میدهد. در این شرایط بهتر است به شرح زیر عمل کنید:
- دست از مالش بردارید.
- گلولههای جداشده را خیلی آرام بردارید.
- اگر محصول مراقبتی است، اجازه دهید لایه باقیمانده روی پوست بماند.
- اگر ضد آفتاب مقدار زیادی از سطح پوست جدا شده است، قسمتهای بدون پوشش را دوباره بهآرامی ضد آفتاب بزنید.
- اگر قرار است آرایش کنید، چند دقیقه صبر کنید و سپس با اسفنج و حرکات ضربهای ادامه دهید.
- اگر تقریبا کل لایه از پوست جدا شده باشد، گاهی پاک کردن صورت و شروع دوباره بهتر از تلاش برای نجات چند لایه بههمریخته است.
آیا پیل شدن کرم نشانه بیکیفیت بودن محصول است؟
پیل شدن یک محصول لزوما نشانه کیفیت پایین آن نیست. حتی یک محصول با فرمولاسیون خوب میتواند وقتی با محصول دیگری ترکیب میشود یا روی پوست خاصی قرار میگیرد، پیل شود. برعکس، اگر یک کرم مرتب و حتی زمانی که بهتنهایی استفاده میشود گلوله شود، ممکن است فرمول آن برای پوست و روتین شما گزینه مناسبی نباشد. بنابراین بهتر است بهجای اینکه نتیجه بگیریم «این محصول بیکیفیت است»، ابتدا سه حالت را بررسی کنیم:
- رفتار محصول بهصورت تنها
- رفتار محصول در روتین پوستی
- رفتار محصول زیر آرایش
این سه آزمایش ساده معمولا تصویر خیلی روشنتری از مشکل به شما میدهند.
سخن آخر درباره پیل شدن کرم روی صورت
گلوله شدن کرم روی پوست اغلب نتیجه یک اشتباه ساده نیست؛ گاهی چند لایه روی هم قرار گرفتهاند، گاهی محصول قبلی هنوز روی پوست نشسته و گاهی فقط چند حرکت اضافه دست کافی است تا فیلم محصول شروع به جمع شدن کند. به همین دلیل بهترین راه حل این نیست که از همان ابتدا همه محصولاتتان را کنار بگذارید. روتین را ساده کنید، هر محصول را بهتنهایی امتحان کنید، بین لایهها فرصت کوتاهی بدهید و هنگام استفاده از ضد آفتاب و آرایش از مالش بیش از حد خودداری کنید. اگر محصولی بهتنهایی عالی است ولی فقط کنار یک محصول دیگر پیل میشود، احتمالا مشکل از ترکیب آنهاست و پوست شما و کیفیت محصول مشکلی ندارد.
در مجله مثبت سبز تلاش میکنیم موضوعات مراقبت از پوست را علاوه بر توصیههای کاربردی، با یافتههای علمی مرتبط بررسی کنیم. درباره پیل شدن محصولات نیز پژوهشهای جدید نشان میدهند که شرایط پوست، نوع محصول و حتی نحوه حرکت دست هنگام استفاده میتوانند در ایجاد این مشکل نقش داشته باشند؛ بنابراین پیدا کردن علت در روتین شخصی شما معمولا مهمتر از دنبال کردن یک نسخه ثابت برای همه افراد است.
در صورتی که پاسخ به دغدغهها و سوالات ذهنی شما در قسمت سوالات متداول این مقاله از مجله داروخانه آنلاین مثبت سبز نیست، هرگونه ابهام و پرسش خود در این زمینه را از طریق قسمت نظرات با ما در میان بگذارید تا پزشکان مثبت سبز در اسرع وقت پاسخگوی شما باشند.





