جای بخیه عمل بینی در بیشتر افراد با گذشت زمان و رعایت مراقبتهای صحیح کمرنگ میشود. در این مقاله با زمان ترمیم، روشهای مؤثر درمان و نقش کرمها، لیزر و میکرونیدلینگ در کاهش اسکار آشنا خواهید شد. همچنین نکات مهمی برای جلوگیری از ماندگار شدن جای بخیه عمل بینی بررسی شده است.
از بین بردن جای بخیه عمل بینی یکشبه اتفاق نمیافتد و پوست برای ترمیم به زمان نیاز دارد. اگر از همان روزهای اول بعد از جراحی به دستورالعملهای پزشک خود توجه کنید، جای بخیهها خیلی سریعتر کمرنگ میشوند.
روش از بین بردن جای بخیه روی بینی برای همه افراد یکسان نیست؛ گاهی رد باقیمانده از بخیه فقط کمی قرمز است و با استفاده از پماد جای بخیه عمل بینی و گذر زمان بهتر میشود. اما گاهی اسکار برجسته بهوجود میآید و باید به فکر روشهای تهاجمیتر مانند لیزر جای بخیه عمل بینی باشید.
البته در نظر داشته باشید که با انتخاب دقیق جراح بینی تهران یا یک جراح ماهر در شهر محل سکونتتان، احتمال ماندن جای زخم را بسیار کم میکند؛ چون این جراحان محل مناسبی برای برش انتخاب میکنند و بخیهها را خیلی ظریف میزنند. در ادامه این مقاله میگوییم که جای بخیه بینی کی میره و روشهای رفع این مشکل را بررسی میکنیم.
۱. درمان خانگی جای بخیه بعد از عمل بینی؛ هر ماده طبیعی بیخطر نیست!
اول از همه توجه داشته باشید که هرگز بدون مشورت با پزشک نباید از روشهای خانگی برای رفع جای بخیه بعد از عمل بینی استفاده کنید. بعد از رینوپلاستی، پوست و محل بخیهها خیلی حساس هستند و هر مادهای میتواند باعث حساسیت، سوزش، قرمزی یا حتی بدتر شدن جای بخیه شود.
ضمن اینکه در خیلی از موارد اصلاً نیازی به عجله نیست؛ چون براساس گفته دکتر یونس کاپلان (Dr. Yunus Kaplan) در مجله اختصاصی خودش، در ۳ تا ۶ ماه اول بدن خودش وارد مرحله ترمیم اسکار میشود و معمولاً جای بخیه کمکم از حالت قرمز و برجسته، به سمت صافتر شدن میرود. در این دوره، بدن با کمک سلولهایی به اسم فیبروبلاست، کلاژن میسازد و مثل یک چسب طبیعی بافتها را بههم وصل میکند.
بااینحال، برخی افراد بهسراغ مواد طبیعی مانند عصاره پیاز، ژل آلوورا، روغن نارگیل، روغن ویتامین E و عسل میروند و در طول روز در خانه از این مواد استفاده میکنند؛ ولی ما بهدلیل ریسک حساسیت، این مواد را پیشنهاد نمیکنیم. بهجای این مواد طبیعی، زیر نظر پزشک از انواع کرم ترمیم کننده جای بخیه عمل بینی استفاده کنید. در بخش بعدی به بررسی این کرمها میپردازیم.
۲. استفاده از کرمها و پماد برای جای بخیه عمل بینی؛ فقط با اجازه دکتر
معمولا جراح بعد از عمل بینی برای جلوگیری از عفونت و ترمیم زخمها پمادهای آنتیبیوتیک و ترمیمکننده تجویز میکند. البته پزشک برای معرفی بهترین پماد برای جای بخیه عمل بینی، به نوع پوست و وضعیت زخم شما توجه میکند؛ ازاینرو هرگز بدون مشورت با پزشک هیچ گونه دارو و پمادی مصرف نکنید.
| زمان مصرف | نام پماد برای جای بخیه عمل بینی | روش مصرف (در صورت تجویز پزشک |
|---|---|---|
| روز عمل تا 24 ساعت اول | پماد آنتی بیوتیک موضعی مثل موپیروسین، جنتامایسین یا جنتکس | 1 تا 2 بار در روز، مقدار خیلی کم، با گوش پاک کن استریل یا انگشت کاملا تمیز، روی محل بخیه بزنید. |
| روز 1 تا 7 | موپیروسین، جنتکس و گاهی تتراسایکلین | معمولا 2 تا 3 بار در روز بعد از تمیز کردن ترشحات با سرم شستشو، یک لایه خیلی نازک روی محل بخیه بزنید. |
| هفته 1 تا 2 | مرطوب کننده ملایم یا وازلین | روزی 1 تا 2 بار لایه ای نازک تنها روی بخش های که بخیه خشک شده است بزنید. |
| هفته 2 تا 4 | کرم های ترمیم کننده مثل سیکالفیت یا پماد آلفا برای جای بخیه عمل بینی | روزی 1 تا 2 بار مقدار خیلی کمی از بهترین ترمیم کننده جای بخیه عمل بینی را روی محل زخم ها بزنید. |
| هفته 4 تا 8 | ژل ضد اسکار مثل کنتراتوبکس | طبق نظر پزشک، معمولا روزی 1 بار روی اسکار بزنید. |
البته در نظر داشته باشید که این جدول صرفاً جنبه اطلاعرسانی داشته و نحوه مصرف، زمان استفاده و نوع کرم کاملاً بستگی به نظر پزشک شما دارد. در ضمن ما در یک مقاله جداگانه، به طور مفصل به معرفی ترمیم کننده جای بخیه پرداختیم که مطالعه آن برای شما بسیار مفید است.
۳. میکرونیدلینگ برای رفع جای بخیه عمل بینی؛ مناسب اسکار فرورفته
میکرونیدلینگ به کمرنگتر شدن جای بخیه بعد از عمل بینی کمک میکند. در این روش، سوزنهای بسیار ظریف، با ایجاد زخمهای سطحی کنترلشده، پوست را وادار به ترمیم و کلاژنسازی میکنند. در نتیجه به مرور زمان، پوست شروع به کلاژنسازی میکند و جای بخیه کمکم از بین میرود.
این روش معمولاً برای اسکارهای فرورفته بعد از جراحی مناسبتر است. البته هرگز بدون نظر پزشک جراح خود برای میکرونیدلینگ اقدام نکنید و حتماً درباره زمان انجام و مراقبتهای کلی با پزشکتان مشورت کنید.
۴. لیزر جای بخیه عمل بینی؛ مناسب اسکارهای قدیمی و مقاوم
براساس توضیحات مجله dryunuskaplan، اگر بعد از عمل بینی جای بخیه ضخیم و سفت شد؛ دیگر کرمهای ترمیمکننده تاثیری ندارند و بهتر است به فکر روشهای تهاجمیتر مانند لیزر باشید. البته لیزر یک درمان فوری نیست و باید چند هفته و چندین جلسه لیزر انجام دهید تا بدن شروع به ساخت کلاژن کند و جای بخیه کمرنگ و صاف شود.
لیزر فرکشنال CO2؛ بهترین روش از بین بردن جای بخیه روی بینی
لیزر فرکشنال CO2 برای زمانی مناسب است که جای بخیه قدیمی شده یا اسکار ضخیم و سفت است. این لیزر بهجای اینکه کل سطح پوست را یکدست بسوزاند، خیلی هدفمند در عمق اسکار نفوذ میکند. این آسیب کنترلشده باعث میشود که پوست وارد فاز ترمیم شود و با گذشت زمان، بافت اسکار از بین برود.
لیزر PDL؛ روشی تخصصی برای اسکارهای عروقی
اگر اسکار خیلی فرورفته یا برجسته نیست، اما رنگ آن قرمز و صورتی است و جلبتوجه میکند، باید لیزر PDL انجام دهید. این لیزر مخصوص رگهای خونی است و رگهای ریز داخل اسکار را هدف میگیرد؛ در نتیجه رنگ قرمز جای بخیه سریعتر فروکش میکند.
تعداد جلسههای لیزر جای بخیه عمل بینی؛ معمولاً بین ۳ تا ۶ جلسه
در نظر داشته باشید که تعداد جلسات به شرایط اسکار بستگی دارد؛ بااینحال معمولاً پزشکان ۳ تا ۶ جلسه لیزر را پیشنهاد میدهند. همچنین فاصله بین جلسات هم خیلی مهم است تا پوست فرصت ترمیم داشته باشد.
مراقبتهای مهم برای جلوگیری از باقی ماندن جای بخیه بعد از عمل بینی
بخش زیادی از اینکه جای بخیه بعد از عمل چقدر مشخص باشد، به مراقبتهای بعد از جراحی ربط دارد. اگر زخم تمیز بماند، تحت کشش قرار نگیرد و آفتاب نخورد؛ احتمال اینکه جای بخیه کمرنگ شود، خیلی بیشتر است.
- باید طبق دستور پزشک با گوشپاککن و مقدار کمی آباکسیژنه روزی ۱ بار روی بخیه و اطراف آن را خیلی آرام تمیز کنید و بعد پماد آنتیبیوتیک بزنید.
- در روزهای اول که هنوز بخیهها ترمیم پیدا نکردهاند، اصلاً به آنها آب نزنید.
- تا ۲ هفته اول بعد از جراحی، هنگام خواب ۲ بالش زیر سرتان بگذارید تا سر بالاتر از بدن قرار بگیرد. با این کار تورم کاهش پیدا میکند و فشار روی پوست و بخیهها نیز کمتر میشود.
- نور آفتاب باعث ماندن جای بخیه و تیره شدن رنگ آن میشود. برای جلوگیری از این مشکل حتماً بعد از کشیدن بخیهها زیر نظر پزشک از ضد آفتاب با SPF بالای ۵۰ استفاده کنید.
- کندن پوستهها، خاراندن محل بخیه یا بازی کردن با بخیهها، زخم را دوباره باز میکند و اسکار پهنتر میشود. اگر خارش جای بخیه عمل بینی شما را اذیت میکند، بهجای دستکاری، با پزشکتان مشورت کنید تا پماد مناسب برایتان تجویز کند.
- در روزهای ابتدایی پس از جراحی از سیگار کشیدن و مصرف الکل خودداری کنید. سیگار با کم کردن جریان خون، روند ترمیم را کندتر میکند. همچنین الکل باعث بیآبی بدن و افزایش التهاب میشود.
- خوابیدن روی صورت، حرف زدن و خندیدن شدید و هر کاری که باعث کشیده شدن پوست محل بخیه شود، خط بخیه را پهنتر میکند.
- اگر با دست آلوده به اطراف محل بخیه دست بزنید، باعث ایجاد عفونت میشود؛ بنابراین برای لمس این ناحیه حتماً دستهایتان را کامل بشویید.
علاوهبر رعایت این موارد، اگر قرمزی بخیه افزایش پیدا کرد، ترشحات چرکی یا بوی بد احساس کردید یا دچار تب شدهاید، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
جای بخیه بینی کی میره؟ | بررسی فازهای طبیعی ترمیم
جای بخیه بینی معمولاً به مرور زمان رفع شده و کمکم از حالت قرمز و حساس، به یک رد خیلی کمرنگ و همرنگ پوست تبدیل میشود. مجله australiacosmeticclinics، در پاسخ به پرسش: «جای بخیه بینی کی خوب میشه؟» سه فاز مختلف برای از بین رفتن جای بخیه بینی معرفی میکند که در جدول زیر بررسی میکنیم:
| فاز ترمیم | جای بخیه عمل بینی چگونه است؟ |
|---|---|
| فاز التهابی (روزهای اول) | جای بخیه عمل بینی در روزهای اول قرمز و متورم بوده و حساسیت اطراف بخیه طبیعی است. |
| فاز تکثیر (1 تا 3 هفته) | بدن شروع به ساخت بافت جدید می کند؛ خط بخیه در این مرحله صورتی می شود و حتی کمی برجسته به نظر می رسد. |
| فاز بلوغ (3 هفته تا بیش از 1 سال) | اسکار کم کم بازسازی شده و نرم تر و صاف تر به نظر می رسد و رنگ آن به مرور زمان با پوست اطرافش هماهنگ تر می شود. |
چک لیست روش از بین بردن جای بخیه روی بینی
برای اینکه جای بخیه عمل بینی زودتر محو شود، مهمترین نکته این است که به فرایند ترمیم پوست خود توجه کنید؛ یعنی هم التهاب بخیه را کاهش دهید، هم از آن محافظت کرده و در صورت نیاز درمانهای کلینیکی را به موقع آغاز کنید.
- به محض اینکه پزشک گفت زخم کاملاً بسته شده است، با مشورت او از کرمهای ترمیمکننده استفاده کنید.
- از ورقههای سیلیکونی استفاده کنید؛ سیلیکون یکی از موثرترین موارد برای از بین بردن خط بخیه عمل بینی است. بااینحال باید معمولا چند ماه از آن استفاده کنید تا اثرش دیده شود.
- اگر اسکار مستعد تیرگی باشد، پزشک کرمهای روشنکننده ملایم را هم پیشنهاد میکند که باید زیر نظر دکتر حتماً از آنها استفاده کنید.
- اگر محل زخم به مرحلهای رسید که نیاز به لیزر داشت، این کار را پشت گوش نیندازید و باتوجهبه نوع اسکار و با مشورت پزشک، نوع مناسب لیزر را انتخاب کنید.
- در برخی موارد پزشک پیشنهاد میدهد که اسکار را ماساژ دهید. این کار بعد از بسته شدن کامل زخم انجام میشود و بافت اسکار را کمکم صاف میکند.
در نهایت، روش از بین بردن جای بخیه عمل بینی برای همه افراد یکسان نیست و به نوع پوست و اسکار بستگی دارد. در بیشتر موارد، اگر به پزشک خوب مراجعه کرده باشید، با استفاده از بهترین پماد برای جای بخیه بینی، نگرانی بابت ماندن جای آنها ندارید. اما اگر اسکار واضح، قرمز و برجسته باقی ماند، میتوان برای از بین بردن جای بخیه عمل بینی با لیزر و میکرونیدلینگ اقدام کرد.
سوالات متداول درباره جای بخیه عمل بینی
بهترین زمان شروع درمان جای بخیه بعد از عمل بینی کی است؟
بهترین زمان وقتی است که زخم کامل بسته شده و پزشک اجازه داده باشد. از همان موقع، هرچه مراقبتها را درستتر و زودتر شروع کنید، جای بخیه سریعتر کمرنگ میشود.
آیا استفاده از پماد برای جای بخیه عمل بینی به تنهایی کافی است؟
اگر جای بخیه خیلی کمرنگ باشد، کرم و مراقبت منظم جواب میدهد. اما اگر اسکار قرمز و برجسته باشد، معمولاً فقط کرم کافی نیست و باید به فکر روشهای تهاجمیتر بود.
آیا لیزر برای جای بخیه بینی ضرر دارد؟
خیر، اگر در زمان درست و توسط فرد متخصص انجام شود، نهتنها ضرر ندارد، بلکه باعث از بین رفتن جای بخیه بینی میشود.
چند ماه بعد از عمل میتوان لیزر انجام داد؟
این موضوع به نوع جای بخیه بستگی دارد؛ بعضی لیزرها را میشود خیلی زود شروع کرد و بعضیها را باید چند ماه به تعویق انداخت. بهطورکلی زمان دقیق را پزشک براساس وضعیت پوست مشخص کند.
آیا نور آفتاب جای بخیه را بدتر میکند؟
بله، آفتاب یکی از مواردی است که جای بخیه را پررنگتر میکند.
تفاوت جای بخیه و اسکار چیست؟
جای بخیه در واقع همان ردی است که بعد از ترمیم محل بخیه روی پوست میماند. اسکار معمولاً شدیدتر است و محل بخیه فرورفته، برآمده، سفت و تیره رنگ میشود.
آیا جای بخیه عمل بینی کاملاً از بین میرود؟
در بسیاری از افراد، جای بخیه با گذشت زمان آنقدر کمرنگ میشود که بهسختی قابلمشاهده است.
